Materiały do egzaminów
Materiały do egzaminów

Strona bierna – opracowanie

Enlingo > Strona bierna – opracowanie
Spis treści
Przejdź bezpośrednio do wybranego zagadnienia
01
Strona bierna w języku angielskim
Czym jest Passive Voice i jaki jest jego podstawowy schemat?
→
02
Strona czynna vs strona bierna – podstawy
Różnica między Active Voice i Passive Voice
→
03
Tworzenie strony biernej w różnych czasach
Passive Voice w najważniejszych czasach gramatycznych
→
04
Przekształcanie zdań ze strony czynnej na bierną
Jak krok po kroku zamienić Active Voice na Passive Voice?
→
05
Strona bierna z czasownikami modalnymi
Can, must, should, might + be + III forma
→
06
Konstrukcje specjalne – „It is said that…” / „He is said to…”
Przekazywanie informacji, opinii i przekonań
→
07
Konstrukcja „have/get something done”
Gdy ktoś wykonuje czynność za nas
→
08
Czasowniki, które nie tworzą strony biernej
Kiedy nie możemy utworzyć Passive Voice?
→
09
Kiedy stosujemy stronę bierną?
Najważniejsze zastosowania Passive Voice
→
10
Najczęstsze błędy w stronie biernej
Typowe błędy i szybka kontrola poprawności zdania
→

Strona bierna w języku angielskim

Strona bierna pozwala skupić uwagę na czynności, jej odbiorcy lub rezultacie, zamiast na osobie, która tę czynność wykonuje. Dzięki temu możemy inaczej przedstawić tę samą sytuację, zachowując jej znaczenie.

W stronie czynnej podmiot wykonuje czynność, natomiast w stronie biernej podmiot jest jej odbiorcą. Porównaj: Tom writes a letter oraz A letter is written by Tom.

Najważniejszym elementem strony biernej jest odpowiednia forma czasownika to be oraz III forma czasownika (past participle). Forma czasownika „be” pokazuje czas gramatyczny, dlatego strona bierna może występować w różnych czasach.

Strona bierna jest szczególnie przydatna wtedy, gdy wykonawca czynności jest nieznany, nieistotny lub oczywisty. Często spotkasz ją również w języku formalnym, naukowym, urzędowym i dziennikarskim.

Strona bierna — zobacz podstawowy schemat
Najważniejsze jest to, kto lub co jest odbiorcą czynności
01
Strona czynna
Podmiot wykonuje czynność. Najważniejszy jest wykonawca działania.
Tom writes a letter.
02
Strona bierna
Podmiot doświadcza lub odbiera czynność. Najważniejszy staje się jej odbiorca.
A letter is written by Tom.
03
Podstawowy wzór
Podmiot + odpowiednia forma „to be” + III forma czasownika.
The house is cleaned.
04
„By + wykonawca”
Wykonawcę możemy dodać, jeśli jest istotny dla informacji.
The house is cleaned by Paul.

Strona czynna vs strona bierna – podstawy

W stronie czynnej (Active Voice) najważniejsze jest to, kto wykonuje czynność. W stronie biernej (Passive Voice) uwaga przenosi się na osobę lub rzecz, która tej czynności doświadcza.

Active Voice → Passive Voice
Ta sama czynność, ale inny punkt skupienia.
Active Voice
Tom writes a letter.
Tom = wykonawca czynności
→
Passive Voice
A letter is written by Tom.
A letter = odbiorca czynności

Jak wygląda konstrukcja?

W stronie biernej najważniejsza jest konstrukcja:

podmiot + odpowiednia forma to be + III forma czasownika

Informację o wykonawcy możemy dodać za pomocą by + wykonawca, ale nie zawsze jest ona potrzebna.

Podstawowy wzór strony biernej
Podmiot
+
forma „to be”
+
III forma
+
by + wykonawca
The letter is written by Tom.

Najważniejsze do zapamiętania: w Passive Voice nie skupiamy się przede wszystkim na tym, kto coś robi, ale na tym, co lub kto podlega działaniu.

Tworzenie strony biernej w różnych czasach

W stronie biernej zmienia się forma to be, natomiast główny czasownik pozostaje w III formie. Dzięki temu możemy zachować znaczenie konkretnego czasu, jednocześnie zmieniając konstrukcję zdania na bierną.

Strona bierna w różnych czasach
Forma „be” dostosowuje się do czasu, a główny czasownik pozostaje w III formie.
Present Simple
The room is cleaned every day.
Present Continuous
The room is being cleaned now.
Present Perfect
The room has been cleaned.
Past Simple
The room was cleaned yesterday.
Past Continuous
The room was being cleaned when I arrived.
Past Perfect
The room had been cleaned before we arrived.
Future Simple
The room will be cleaned tomorrow.
Future Perfect
The room will have been cleaned by 9 a.m.
GŁÓWNY SCHEMAT
Niezależnie od czasu strona bierna opiera się na formie be + III forma czasownika. To właśnie forma „be” pokazuje, w jakim czasie znajduje się zdanie.
PODMIOT
+
FORMA „BE”
+
III FORMA

Przekształcanie zdań ze strony czynnej na bierną

Przekształcenie zdania na stronę bierną polega przede wszystkim na zmianie punktu skupienia. Dopełnienie ze strony czynnej staje się podmiotem strony biernej, a czasownik otrzymuje konstrukcję be + III forma. Wykonawcę możemy dodać po by, jeśli jest istotny.

Active → Passive
Zobacz, jak elementy zdania zmieniają swoje miejsce.
Strona czynna
Chef
→
cooks
→
the meal
Zmiana
the meal
+
is cooked
+
by the chef
Strona bierna
The meal
→
is cooked
→
by the chef
ZAPAMIĘTAJ
Object → Subject   |   be + III forma   |   by + wykonawca

Warto pamiętać, że by + wykonawca jest opcjonalne. Pomijamy je, gdy wykonawca jest nieznany, oczywisty albo po prostu nieistotny.

Przy czasownikach takich jak give, send, show, tell czy offer, które mogą mieć dwa dopełnienia, możliwe są nawet dwie wersje strony biernej.

Dwa dopełnienia
Niektóre czasowniki pozwalają utworzyć dwie poprawne wersje strony biernej.
They gave her a present.
↓
She was given a present.
lub
A present was given to her.
Pierwsza wersja jest bardziej naturalna i częściej spotykana.

Strona bierna z czasownikami modalnymi

Czasowniki modalne, takie jak can, must, should czy might, mają w stronie biernej bardzo prostą konstrukcję. Po czasowniku modalnym zawsze pojawia się be, a następnie III forma głównego czasownika.

Modal + be + III forma
Po czasowniku modalnym nie zmieniamy jego formy. Dodajemy „be”, a następnie III formę czasownika.
PODMIOT
+
MODAL
+
BE
+
III FORMA
CAN
This problem can be solved.
MUST
The rules must be followed.
SHOULD
The report should be finished by Friday.
MIGHT
The window might be broken.
Uwaga: gdy mówimy o możliwości lub sytuacji dotyczącej przeszłości, możemy użyć konstrukcji modal + have been + III forma, np. The window might have been broken by the storm.

Konstrukcje specjalne – „It is said that…” / „He is said to…”

Ta konstrukcja służy do przekazywania informacji, opinii lub przekonań, gdy nie chcemy wskazywać konkretnego źródła informacji. Jest szczególnie często spotykana w bardziej formalnym języku.

Dwa sposoby przekazania tej samej informacji
Możemy rozpocząć zdanie od „It” albo od osoby, której dotyczy informacja.
Konstrukcja z „It”
It is said that Tom is very rich.
Konstrukcja z podmiotem
Tom is said to be very rich.
↕
Znaczenie jest takie samo: „Mówi się, że Tom jest bardzo bogaty”. Konstrukcja z „He/Tom is said to…” jest bardziej zwarta i często spotykana w formalnych tekstach.

Jeżeli czynność wydarzyła się wcześniej, po to używamy konstrukcji have + III forma:

Gdy mówimy o wcześniejszej czynności
Używamy wtedy „to have” + III formy czasownika.
is said
+
to have
+
III forma
The storm is reported to have caused serious damage.

Konstrukcja „have/get something done”

Konstrukcja have/get something done opisuje sytuację, w której ktoś inny wykonuje czynność za nas — najczęściej dlatego, że zlecamy ją profesjonaliście. Nie skupiamy się więc na wykonawcy, ale na osobie, która organizuje lub zleca daną czynność.

Have / Get something done
Ktoś wykonuje czynność za nas, a my ją zlecamy lub organizujemy.
PODMIOT
+
HAVE / GET
+
RZECZ / OSOBA
+
III FORMA
I had my hair cut.
Fryzjer obciął mi włosy — nie zrobiłem tego sam.
HAVE
Bardziej neutralne i częstsze w formalnym języku.
GET
Bardziej potoczne i częste w języku mówionym.
Ważne: forma „have/get” zmienia się w zależności od czasu, natomiast III forma czasownika pozostaje bez zmian.

I have my car serviced every year.
I had my car serviced last month.
I will have my car serviced next month.

Ta sama konstrukcja może mieć też inne znaczenie. Have something done może opisywać sytuację, która po prostu nam się przydarzyła — często coś nieprzyjemnego, czego wcale nie zlecaliśmy.

„Have something done” może oznaczać także coś, co nam się przydarzyło
Zlecona czynność
I had my car repaired.
↔
Przydarzyło się
He had his wallet stolen.
W drugim przypadku nie oznacza to, że ktoś zlecił kradzież. Konstrukcja podkreśla skutek zdarzenia dla podmiotu.

Czasowniki, które nie tworzą strony biernej

Nie każdy czasownik można zamienić na stronę bierną. Żeby utworzyć Passive Voice, czasownik musi mieć dopełnienie, które może stać się podmiotem zdania biernego.

Kiedy nie możemy utworzyć strony biernej?
Jeśli czasownik nie ma dopełnienia, nie ma elementu, który można przenieść na początek zdania jako podmiot.
Someone
→
cleans
→
the room
MOŻLIWE
The room is cleaned.
„the room” jest dopełnieniem, więc może stać się podmiotem strony biernej.
happen
occur
arrive
disappear
exist
sleep
die

Dobrym przykładem błędu jest happen.

Uważaj na czasowniki bez dopełnienia
POPRAWNIE
Something happened yesterday.
✕
NIEPOPRAWNIE
Was happened yesterday.

Podobnie zachowują się niektóre czasowniki statyczne, np. have w znaczeniu „posiadać”, resemble, fit, suit czy lack — w materiale zostały wskazane jako czasowniki, które zwykle nie występują w stronie biernej.

Najprostsza zasada: zanim spróbujesz utworzyć Passive Voice, sprawdź, czy czasownik ma dopełnienie. Jeśli go nie ma, zwykle nie ma też czego przenieść na miejsce podmiotu.

Kiedy stosujemy stronę bierną?

Strona bierna nie jest tylko sposobem na przekształcanie zdań. Używamy jej przede wszystkim wtedy, gdy ważniejsza jest sama czynność, jej odbiorca albo rezultat, a nie osoba, która ją wykonuje. Jest też bardzo częsta w stylu formalnym, naukowym, urzędowym i dziennikarskim.

Po co używamy Passive Voice?
Wszystko zależy od tego, na czym chcemy skupić uwagę w zdaniu.
01
Wykonawca jest nieznany
Nie wiemy, kto wykonał czynność.
My car was stolen.
02
Wykonawca nie jest ważny
Liczy się przede wszystkim sama czynność lub jej rezultat.
Rice is grown in Asia.
03
Styl formalny
Częsta konstrukcja w tekstach naukowych, urzędowych i formalnych.
The experiment was conducted in 2020.
04
Obiektywny ton
Możemy mówić o zdarzeniu bez bezpośredniego wskazywania wykonawcy.
Mistakes were made.
PROSTA ZASADA
Active Voice → ważne jest, kto wykonuje czynność
Passive Voice → ważne jest, co się stało lub czego dotyczy czynność

W stronie biernej wykonawca może być całkowicie pominięty. Jest to szczególnie naturalne wtedy, gdy nie wiemy, kto wykonał czynność, wykonawca jest oczywisty albo nie ma znaczenia dla przekazywanej informacji.

Na czym skupia się zdanie?
Someone
→
broke
→
the window
Active: skupiamy uwagę na osobie wykonującej czynność.

Passive: The window was broken.
Tutaj najważniejsze jest to, że okno zostało stłuczone — nie musimy podawać, kto to zrobił.

W praktyce dlatego Passive Voice często pojawia się w raportach, opisach procesów, artykułach naukowych i komunikatach, gdzie istotniejszy jest przebieg lub rezultat działania niż osoba, która je wykonała.

Najczęstsze błędy w stronie biernej

Strona bierna ma kilka typowych pułapek. Najczęściej problemem jest brak be, niewłaściwa III forma czasownika albo użycie złego czasu. Warto też pamiętać, że by + wykonawca nie zawsze jest potrzebne.

Najczęstsze błędy w Passive Voice
Sprawdź kilka konstrukcji, na które szczególnie warto uważać.
01
Pomijanie „be”
✕ BŁĄD The letter written yesterday.
✓ POPRAWNIE The letter was written yesterday.
02
Zła III forma czasownika
✕ BŁĄD The letter was wrote.
✓ POPRAWNIE The letter was written.
03
Zły czas w „be”
✕ BŁĄD Yesterday the car is cleaned.
✓ POPRAWNIE Yesterday the car was cleaned.
04
Niepotrzebne „by + wykonawca”
NIEPOTRZEBNE English is spoken by people all over the world.
NATURALNIEJ English is spoken all over the world.
05
Próba utworzenia Passive Voice z czasownika bez dopełnienia
✕ BŁĄD Was happened yesterday.
✓ POPRAWNIE Something happened yesterday.
06
Błędna kolejność po czasowniku modalnym
✕ BŁĄD The rules must been followed.
✓ POPRAWNIE The rules must be followed.
SZYBKA KONTROLA
BE + III FORMA + odpowiedni czas

Najłatwiej sprawdzić swoje zdanie, zadając sobie trzy pytania:

Zanim uznasz zdanie za gotowe...
01
Czy użyłem odpowiedniej formy BE?
02
Czy główny czasownik jest w III formie?
03
Czy zachowałem czas gramatyczny zdania?
Jeśli wszystkie trzy odpowiedzi brzmią „tak”, konstrukcja strony biernej jest prawdopodobnie zbudowana poprawnie.

matura ustna z angielskiego

nauka angielskiego matura ustna z angielskiego

matura ustna z angielskiego

lekcje angielskiego matura ustna z angielskiego

Materiały do samodzielnej nauki

Opracowania najważniejszych zagadnień z języka angielskiego do samodzielnej nauki oraz zadania do utrwalenia wiedzy.

Fiszki ze słownictwa

Fiszki podzielone na różne działy tematyczne, które ułatwiają przyswajanie wiedzy.

Opracowania gramatyczne

Opracowania najważniejszych zagadnień gramatycznych z języka angielskiego.

FAQ

Nie, i to jest kluczowa rzecz. Każda sekcja ma inną logikę: słuchanie sprawdza wyłapywanie informacji w czasie rzeczywistym, czytanie to szybkie szukanie odpowiedzi, gramatyka to precyzja, a pisanie to realizacja konkretnych punktów z polecenia. Traktowanie ich „tak samo” zwykle kończy się stratą punktów.

Nie i nawet nie warto tego robić. W słuchaniu i czytaniu chodzi o sens i konkretne informacje, a nie pełne tłumaczenie wszystkiego. Najczęściej wystarczy złapać kluczowe słowa albo fragment zdania, który odpowiada na pytanie.

Najczęściej przez brak dokładności, a nie brak wiedzy. Pomijanie słów w poleceniu, źle przeczytane pytania, pośpiech albo zaznaczanie odpowiedzi „na czuja” to klasyka. Egzamin jest bardziej o precyzji niż o trudności językowej.

Teoretycznie możesz zdobywać punkty nierówno, ale w praktyce nie wystarczy jedna dobra sekcja. Arkusz jest tak zbudowany, że trzeba zbierać punkty z różnych części, żeby przekroczyć próg zdania.

Najważniejsze jest spełnienie wszystkich punktów z polecenia. Styl, długość i „ładność” języka są drugorzędne. Jeśli zawrzesz wszystkie wymagane elementy i tekst jest zrozumiały, możesz zdobyć bardzo dobry wynik nawet prostym angielskim.

Najlepszy efekt daje połączenie obu. Język daje bazę, ale strategia pracy z arkuszem często decyduje o wyniku. Wiedza „jak czytać zadania” potrafi dać kilka–kilkanaście punktów więcej bez dodatkowej nauki słówek.